Ποια είναι η σημασία του τραχήλου της μήτρας;

Με τον ίδιο τρόπο μέσω του τραχηλικού ανοίγματος περνάνε τα σπερματοζωάρια από τον κόλπο, και μετακινούνται μέσα στην κοιλότητα της μήτρας και από εκεί στις σάλπιγγες κατά τη γονιμοποίηση.

Ο τράχηλος είναι μια περιοχή του σώματος, όπου αναπτύσσονται σημαντικές παθήσεις όπως ο καρκίνος. Βρίσκεται στο ανώτερο μέρος του κόλπου της γυναίκας και ουσιαστικά είναι εκτεθειμένος σε μικροοργανισμούς και ιούς.

Υπάρχει μια σειρά ιών που ονομάζονται Ιοί Ανθρώπινων Θηλωμάτων (Human Papilloma viruses-HPV) οι οποίοι είναι ευρύτατα διαδεδομένοι μεταξύ των ανθρώπων και ορισμένοι ορότυποι αυτών των ιών προκαλούν προκαρκινικές αλλοιώσεις μέχρι και καρκίνο. Υπολογίζεται ότι το 70% των καρκίνων του τραχήλου προκαλούνται από τους ιούς HPV 16 και 18.

Κάθε γυναίκα αναπαραγωγικής ηλικίας θα πρέπει να υποβάλλεται σε τεστ Παπανικολάου κάθε χρόνο, το οποίο μπορεί να ανιχνεύσει προκαρκινικές αλλοιώσεις ή τη λοίμωξη από τους ιούς HPV. Έτσι αν τελικά η γυναίκα προσβληθεί από ιούς HPV ή αναπτύξει προκαρκινικές αλλοιώσεις, η πάθηση θα ανιχνευθεί σε πολύ πρώιμο στάδιο, στο οποίο είναι απόλυτα θεραπεύσιμη.

Ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας είναι μια κακοήθης νεοπλασία που αναπτύσσεται στο κατώτερο τμήμα της μήτρας. Ο τράχηλος είναι εύκολα ορατός από το γυναικολόγο, αφού το μεγαλύτερο μέρος του βρίσκεται μέσα στον κόλπο της γυναίκας. Επομένως, είναι ίσως το μοναδικό όργανο του σώματος που μπορεί πολύ εύκολα να εξετασθεί υπό άμεση όραση από τον ιατρό. Ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας μπορεί πλέον εύκολα να προληφθεί μέσω του τεστ Παπανικολάου (Pap smear).

Στην εξέταση η γυναίκα ξαπλώνει σε γυναικολογική θέση και ο γυναικολόγος με τη βοήθεια ενός κολποδιαστολέα εξετάζει μακροσκοπικά τον τράχηλο. Μετά με έναν στυλεό και με ένα βουρτσάκι παίρνει δείγμα κυττάρων από την επιφάνεια του τραχήλου. Το δείγμα αυτό μονιμοποιείται και μεταφέρεται στο κυτταρολογικό εργαστήριο, όπου και γίνεται η μικροσκοπική εξέταση από κυτταρολόγους.

Το τεστ Παπανικολάου είναι μια απλή εξέταση που αντικατοπτρίζει την κατάσταση στην οποία βρίσκονται τα επιθηλιακά κύτταρα του τραχήλου. Αν τα κύτταρα έχουν αλλοιώσεις ύποπτες για νεοπλασία, τότε αναλόγως του βαθμού και της σοβαρότητας, η γυναίκα παραπέμπεται σε επέμβαση κολποσκόπησης και βιοψίας του τραχήλου.
Κάθε γυναίκα άνω των 18 ετών που είναι σεξουαλικώς ενεργή θα πρέπει να υποβάλλεται σε γυναικολογική εξέταση και τεστ Παπανικολάου τουλάχιστον 1 φορά το χρόνο.
Η καλύτερη ημέρα είναι μία εβδομάδα μετά το τέλος της περιόδου. Τότε τα γεννητικά όργανα έχουν ηρεμήσει από τη ροή της περιόδου και η μήτρα είναι έτοιμη για το τεστ Παπανικολάου.

Τα τελευταία χρόνια χρησιμοποιείται μια καινούργια μέθοδος για τον έλεγχο των κυττάρων που λαμβάνονται από τον τράχηλο. Ονομάζεται PAPNET και σχεδιάστηκε για να αυξήσει την ευαισθησία της κοινής μικροσκόπησης, ανιχνεύοντας κυτταρικές ανωμαλίες που είναι πολύ πιθανό να παραβλεφθούν με το συνήθη μικροσκοπικό έλεγχο (ανθρώπινο μάτι), βοηθώντας στην ανίχνευση και αποκάλυψη πολύ μικρών στο μέγεθος κυττάρων ή ελάχιστου αριθμού κυττάρων.

Η αλυσιδωτή αντίδραση πολυμεράσης (αγγλ.: PCR, εκ του polymerase chain reaction) είναι μία μέθοδος βιοχημείας και μοριακής βιολογίας για την απομόνωση και τον πολλαπλασιασμό μίας αλληλουχίας DNA, μέσω της ενζυμικής αναπαραγωγής του DNA.

Τέλος η κολποσκόπηση είναι η εξέταση που στα χέρια ενός γυναικολόγου αποτελεί ένα χρήσιμο διαγνωστικό μέσο για τη διάγνωση οποιασδήποτε βλάβης του τραχήλου, του κόλπου και του αιδοίου. Την κάνουμε μετά από παθολογικό Test Pap ή εάν διαπιστώσουμε κάτι ύποπτο κατά την γυναικολογική εξέταση.