Καρκίνος του μαστού - Σύγχρονες απόψεις

Η αιτιολογία είναι πολυπαραγοντική στην εμφάνιση του. Τα κυριότερα αίτια είναι το θετικό οικογενειακό ιστορικό, η μεγάλη ηλικία, η πρώτη εγκυμοσύνη μετά τα τριάντα, ο τρόπος ζωής και η γενετικές μεταλλάξεις γονιδίων.

Η πρόγνωση της νόσου εξαρτάται από το στάδιο που ανιχνεύεται κατά τη στιγμή της διάγνωσης. Η ανίχνευση του όγκου στα αρχικά στάδια και η έγκαιρη επέμβαση επιφέρει πλήρη ίαση.

Δυστυχώς στην Ελλάδα τα επιδημιολογικά δεδομένα όσον αφορά την έγκαιρη διάγνωση είναι απογοητευτικά και ταυτόχρονα αποκαλυπτικά αφού μόλις 15% των περιπτώσεων καρκίνου μαστού διαγιγνώσκονται σε στάδιο 1, ενώ στις Η.Π.Α. το ποσοστό αυτό φτάνει το 56%. Η αιτία γι' αυτό είναι η άγνοια, η αδιαφορία, η προκατάληψη και η έλλειψη προγραμμάτων προληπτικού ελέγχου (screening) του πληθυσμού.

Το κυρίαρχο σύμπτωμα του καρκίνου του μαστού είναι ένα ανώδυνο ογκίδιο του μαστού.

Η βασική διαγνωστική τριάδα στην περίπτωση ενός ύποπτου μορφώματος στον μαστό είναι:
Η ψηλάφηση του μαστού
Η μαστογραφία και
Η παρακέντηση (FNA) με κυτταρολογική εξέταση

Επιπλέον υπάρχει και η μαγνητική μαστογραφία η οποία έχει καλύτερη ευκρίνεια, μηδενική ακτινοβολία και χρησιμοποιείται στην απεικόνιση άτυπων αλλοιώσεων. Η κλινική εξέταση από εξειδικευμένο γιατρό σε συνδυασμό με την μαστογραφία ανεβάζει την διαγνωστική ακρίβεια στο 99%. Η υπερηχογραφία γίνεται κυρίως για να διαφοροδιαγνώσει κυστικές από συμπαγείς βλάβες και είναι ιδιαίτερα χρήσιμη στις νεαρές γυναίκες με πυκνούς μαστούς.

Η αυτοεξέταση πρέπει να γίνεται την 5η με 6η ημέρα μετά την έναρξη της εμμήνου ρύσεως (περιόδου), οπότε οι μαστοί είναι πιο μαλακοί και λιγότερο ευαίσθητοι. Όταν όμως η αλλοίωση έχει διάμετρο μικρότερη του 1 εκατοστού, η ψηλάφησή της είναι αδύνατη. Η μόνη αξιόπιστη εξέταση για τον εντοπισμό είναι η μαστογραφία. Πρόκειται για ειδική ακτινογραφία, η οποία σήμερα γίνεται με μαστογράφους χαμηλής ακτινοβολίας.

Η Αμερικάνικη Εταιρεία Προληπτικής Ιατρικής συνιστά τον πρώτο μαστογραφικό έλεγχο αναφοράς σε ηλικία 35 ετών και κάθε 1 έτος σε γυναίκες ηλικίας 40-49 ετών, πάντα σε συνδυασμό με κλινική εξέταση. Το μειονέκτημα της μαστογραφίας είναι ότι μπορεί να μην αναδείξει κλινικά ψηλαφητό καρκίνο σε πολύ πυκνό μαστό, όπως σε νέες γυναίκες, και τον καρκίνο μυελοειδούς τύπου.

Μέχρι σήμερα δεν υπάρχει κάποιο διατροφικό είδος ή δίαιτα που να αποτρέπει την εμφάνιση καρκίνου του μαστού. Ωστόσο, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, 40% όλων των τύπων καρκίνου που εκδηλώνονται, σχετίζεται με την κακή διατροφή, τη μειωμένη άσκηση, την παχυσαρκία και με άλλους παράγοντες που έχουν σχέση με καθημερινές συνήθειες.
Η ποιότητα της διατροφής και η καλή φυσική κατάσταση είναι δύο σημαντικοί παράγοντες που μπορούν να ενισχύσουν το ανοσοποιητικό σύστημα μειώνοντας έτσι την εμφάνιση και εξέλιξη της νόσου.

Πώς;
Η διατήρηση φυσιολογικού βάρους (ΔΜΣ 18,5-25 kg/m2) αποτελεί σημαντικό παράγοντα πρόληψης. Μάλιστα, έρευνες δείχνουν πως οι γυναίκες που παίρνουν βάρος, μετά τη διάγνωση καρκίνου μαστού, έχουν αυξημένο κίνδυνο υποτροπής. Άλλες μελέτες δείχνουν πως ο κίνδυνος εμφάνισης καρκίνου του μαστού μετά την εμμηνόπαυση είναι αυξημένος στις υπέρβαρες γυναίκες.

Σύμφωνα με τις πλέον πρόσφατες συστάσεις για τη φυσική δραστηριότητα, κάθε ενήλικας θα πρέπει να ακολουθεί πρόγραμμα άσκησης μέτριας έντασης, διάρκειας τουλάχιστον 30 λεπτών τις περισσότερες μέρες της εβδομάδας.

Έτσι, φαίνεται ότι κάθε σύγχρονη γυναίκα με σωστές ιατρικές οδηγίες, μπορεί σήμερα να προστατευτεί από τις συνέπειες του καρκίνου του μαστού, αφού η έγκαιρη διάγνωση αποδεικνύεται ο καλύτερος τρόπος διαχείρισης αυτής της πολυπαραγοντικής νόσου.