Η βαρηκοΐα στα παιδιά
Στο συγκεκριμένο άρθρο θα ασχοληθούμε με τη παιδική βαρηκοΐα όπου ανάλογα σε ποια ηλικία εμφανίζεται, αλλά και το μέγεθος της απώλειας που εμφανίζεται, μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα στην επικοινωνία στην ομιλία και στην ανάπτυξη του προφορικού και γραπτού λόγου .
Η σωστή λειτουργία της αίσθησης της ακοής συμβάλλει καθοριστικά στην ανάπτυξη του λόγου και στην ψυχονοητική εξέλιξη του παιδιού.
Η βαρηκοΐα μπορεί να εμφανιστεί σε ένα από τα δυο αφτιά (μονόπλευρη) ή ταυτόχρονα και στα δυο αφτιά (αμφοτερόπλευρη) με τον ίδιο βαθμό βαρηκοΐας ή με διαφορετικό σε κάθε ένα αφτί. Τα παιδιά αναπτύσσουν το λόγο μέχρι τα 5 έτη περίπου. Για να μάθουν όμως μια γλώσσα θα πρέπει να βρίσκονται σε περιβάλλον που να δέχονται γλωσσικά ερεθίσματα, δηλαδή να ακούν την ομιλία των προσώπων του περιβάλλοντος τους, να την κατανοούν και να την αναπαράγουν.. Τα βαρήκοα παιδιά κάνουν λάθη στην άρθρωση φθόγγων κατά την ομιλία, αποκτούν λεξιλόγιο με πιο αργό ρυθμό από τα ακούονται παιδία, δυσκολεύονται να κατανοήσουν αφηρημένες έννοιες, λέξεις με πολλαπλά νοήματα και μεγάλες προτάσεις με πολύπλοκη συντακτική δομή. Επίσης δυσκολεύονται να ελέγξουν τον τόνο και την ένταση της φωνής και από την ομιλία λείπει ο ρυθμός και η μελωδικότητα. Ένα άλλο ζήτημα που προκύπτει είναι η κοινωνικοποίηση του βαρήκοου παιδιού.
Στη ερώτηση πότε θα πρέπει να υποψιαστούν οι γονείς ότι το παιδί δεν ακούει καλά, η απάντηση είναι μέσα από την καθημερινή επαφή και παρατηρήσει του παιδιού , πως αντιδράει σε διάφορους ήχους από τους πρώτους μήνες της ζωής του, εάν ανοιγοκλείνει τα βλέφαρα του ακούγοντας έναν ήχο και αλλάζοντας την έκφραση του προσώπου του. Μετά τους πρώτους έξι μήνες τα παιδιά αρχίζουν να στρέφουν το κεφάλι τους προς την πηγή του ήχου. Τα βαρήκοα παιδιά έχουν τις ίδιες αντιδράσεις σε δυνατούς ήχους και γι αυτό προτείνεται η παρατήρηση των αντιδράσεων σε ήχους χαμηλής έντασης. Εάν ένα παιδί στην ηλικία του ενός έτους όπου ξεκινά η γλωσσική ανάπτυξη δεν αναπτύσσει προφορικό λόγο θα πρέπει να εξεταστεί η λειτουργία της αίσθησης της ακοής..
Η ιατρική παρέμβαση ξεκινάει με τον καθορισμό του είδους και του μεγέθους της βαρηκοΐας.
Τα είδη της βαρηκοΐας είναι τα εξής :
α) Βαρηκοΐα αγωγιμότητας είναι η βλάβη που εντοπίζεται στο σύστημα αγωγής του ήχου, δηλαδή στις δομές που μεταδίδουν τον ήχο στον κοχλία του αφτιού, τις περισσότερες φορές η ακοή αποκαθίσταται χορηγώντας φαρμακευτική αγωγή.
β) η νευροαισθητήρια βαρηκοΐα παρουσιάζει βλάβη στο σύστημα αντίληψης του ήχου, δηλαδή στον κοχλία ή στο ακουστικό νεύρο. Η αποκατάσταση της ακοής γίνεται είτε με τοποθέτηση ακουστικού βαρηκοΐας , είτε με εγχείρηση και τοποθέτηση κοχλιακού εμφυτεύματος.
γ) η βαρηκοΐα μεικτού τύπου όπου συνυπάρχουν τα δυο είδη και πρώτα θα πρέπει να αποκατασταθεί η βαρηκοΐα αγωγιμότητας ώστε να χορηγηθεί το κατάλληλο ακουστικό στην κατάλληλη ένταση και συχνότητα.
δ) η κεντρική βαρηκοΐα όπου το ηχητικό ερέθισμα φτάνει φυσιολογικά στον εγκέφαλο, αλλά η βλάβη εντοπίζεται στο σύστημα επεξεργασίας του, δηλαδή στην ακοή αντιλήψεως και συνήθως αποτελεί νευρολογική εκδήλωση(εκφυλιστικές ασθένειες)
Η βαρηκοΐα τις περισσότερες φορές από μικρό έως μεγάλο βαθμό αντιμετωπίζεται με την εφαρμογή ακουστικών βαρηκοΐας, είτε είναι μονόπλευρη είτε είναι αμφοτερόπλευρη, εάν εντοπιστεί νωρίς, η εφαρμογή των ακουστικών μπορεί να ξεκινήσει από την ηλικία των 6 μηνών.
Η λογοθεραπεία έχει σαν στόχο την βελτίωση της ακουστικής αντίληψης, την κατανόηση και την παραγωγή λόγου. Είναι βασικό να ξεκινάει από την μικρότερη δυνατή ηλικία. Οι στόχοι της θεραπείας διαφοροποιούνται ανάλογα με τον βαθμό της βαρηκοΐας και την ιατρική αποκατάσταση που έχει επιλεχθεί για το παιδί(ακουστικό βαρηκοΐας ή κοχλιακό εμφύτευμα).
Ν.Μήτσιου
Είναι απόφοιτος του Τμήματος Λογοθεραπείας / Σχολή Ειδικής Αγωγής /Πανεπ. Βελιγραδίου της Σερβίας (2001).
Έχει εργαστεί, ως Λογοθεραπευτής στο Κέντρο Δημιουργικής Απασχόλησης Παιδιών με Ειδικές Ανάγκες (κδαπ μεα) του Δήμου Αμυνταίου
Περισσότερα