ΔΥΣΛΕΞΙΑ: «Ειδική μαθησιακή δυσκολία»

Λίγο νωρίτερα το 1877, ο επίσης Γερμανός ιατρός Adolf Kussmaul είχε χρησιμοποιήσει τον όρο «αναγνωστική τύφλωση» ή «λεξική τύφλωση», για να περιγράψει ένα άτομο με φυσιολογική νοημοσύνη, ο όποιος όμως δεν μπορούσε να μάθει να διαβάζει. Από τότε μέχρι σήμερα έχουν χρησιμοποιηθεί διάφοροι όροι για την περιγραφή του συνδρόμου της δυσλεξίας, όπως «αναγνωστική διαταραχή», «αναγνωστική αποτυχία», «στρεφοσυμβολία», κ.α. σήμερα παρά την διαμάχη των επιστημόνων στο να αποδοθεί ένας ακριβής ορισμός, η δυσλεξία έχει ταυτιστεί με τον όρο «ειδική μαθησιακή δυσκολία» και αναφέρεται στην αδυναμία απόκτησης ενός ή περισσότερων γλωσσικών δεξιοτήτων όπως είναι η ανάγνωση , η γραφή και η ορθογραφία, από άτομα με φυσιολογική νοημοσύνη.

Το ποσοστό εμφάνισής της ανά τον κόσμο, ποικίλλει ανάλογα με τις μελέτες και τα κριτήρια, από το 3% ως το 17,5% των μαθητών, με τη συχνότητα να είναι μεγαλύτερη στα αγόρια.

Σύμφωνα με τον Βρετανικό Οργανισμό Δυσλεξίας (British Dyslexia Association), η δυσλεξία είναι μια μαθησιακή δυσκολία, η οποία είναι εμφανής σε όλη την διάρκεια της ζωής του ανθρώπου, είναι γενετικής αιτιολογίας, κληρονομική πάθηση και επηρεάζει το 10% περίπου του πληθυσμού. Εμφανίζεται σε ανθρώπους όλων των φυλών και εμφανίζεται ανεξάρτητα από την νοημοσύνη. Χαρακτηρίζεται από δυσκολία στην επεξεργασία και αποθήκευση των οπτικών και ακουστικών πληροφοριών που προσλαμβάνουμε και μπορεί να επηρεάσει την μάθηση και τις ικανότητες γραφής και ανάγνωσης. Συχνά συνυπάρχει με σχετικές διαταραχές όπως η Δυσπραξία, η Δυσαριθμησία και η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής.

Σε γενικές γραμμές τα μειονεκτήματα ενός ατόμου με δυσλεξία αφορούν την επεξεργασία του προφορικού και γραπτού λόγου και την μνήμη . Οι κύριες δυσκολίες που παρουσιάζουν είναι στην κατάτμηση του προφορικού λόγου, στον συγκερασμό γλωσσικών φθόγγων, στην κατανόηση της σχέσης συμβόλου- ακούσματος, στην φωνολογική ενημερότητα, στην ομοιοκαταληξία, στην μνήμη οπτικών και ακουστικών ακολουθιών, στην ανάγνωση, στη γραφή και στην ορθογραφία.

Τα άτομα με δυσλεξία παρουσιάζουν δυσκολία στο να παράγουν αναγνώσιμη γραφή με το χέρι. Η διαταραχή αυτή ονομάστηκε από τους επιστήμονες « αγραφία » ή « δυσγραφία» . Η δυσγραφία διαχωρίζεται σε επίκτητη και περιφερική. Η επίκτητη δυσγραφία περιλαμβάνει άτομα που είχαν αποκτήσει δεξιότητες ορθογραφημένης γραφής αλλά τις έχασαν μετά από βλάβη του εγκεφάλου. Διαχωρίζεται σε επιφανειακή δυσγραφία, φωνολογική δυσγραφία και βαθιά δυσγραφία.

Μία ακόμα διαταραχή που παρουσιάζουν τα δυσλεκτικά παιδιά είναι η « δυσαριθμησία», η οποία αναφέρεται στη δυσκολία ενός ατόμου στην αριθμητική ή στους αριθμητικούς υπολογισμούς. Αναφέρεται ότι, η δυσαριθμησία υπάρχει σε ποσοστό 60% έως 70% σε παιδιά με δυσλεξία. Αν και ο όρος « δυσαριθμησία» υπήρξε συνυφασμένος με τον όρο δυσλεξία, τελικά φαίνεται να επικρατεί η άποψη ότι πρόκειται για δύο ξεχωριστά σύνδρομα, το σύνδρομο της δυσλεξίας και αυτό της δυσαριθμησίας. Η δυσαριθμησία υιοθετήθηκε πρώτη φορά ως όρος από τον R.Cohn το 1961 στην προσπάθειά του να περιγράψει την ειδική εκείνη κατάσταση κατά την οποία ένας μαθητής χωρίς την παρουσία κάποιου εμφανούς προβλήματος, εμφανίζει δυσκολίες στην απόκτηση και χρήση μαθηματικών εννοιών.

Έχουν αναπτυχτεί κατά καιρούς πολλές θεωρίες που προσπαθούν να αιτιολογήσουν την ύπαρξη της δυσλεξίας ως παθολογική οντότητα. Οι περισσότερες από τις θεωρίες που αναπτύχτηκαν έχουν ιατρικο-οργανική βάση, υποστηρίζουν δηλαδή ότι η δυσλεξία προκαλείται από μια μορφή νευρολογικής δυσλειτουργίας. Επίσης οι πιο πολλές από τις θεωρίες αυτές υποστηρίζουν ότι υπάρχει μια δυσλειτουργία στο επίπεδο της χωρο-οπτικής επεξεργασίας πληροφοριών, η οποία προκαλεί την αναγνωστική δυσκολία στον άνθρωπο. Όλες οι θεωρίες που έχουν αναπτυχτεί για να αιτιολογήσουν την ύπαρξη της δυσλεξίας όμως, έχουν γνωρίσει κριτική και αμφισβήτηση στον επιστημονικό χώρο. Η αναζήτηση για τον προσδιορισμό των αιτιών που προκαλούν την δυσλεξία έχει σημειώσει μεγάλη πρόοδο αλλά πολλά ερωτήματα παραμένουν ακόμη αναπάντητα. Η δυσλεξία παραμένει μέχρι και σήμερα ένα αντιφατικό και πολύπλοκο θέμα καθώς πολλά από τα βασικά ζητήματα όπως η οριοθέτηση, τα κριτήρια , η αξιολόγηση και η παρέμβαση δεν έχουν προσδιοριστεί επαρκώς. Ουσιαστικά μέχρι σήμερα δεν έχει καθοριστεί με απόλυτη σαφήνεια η αιτιολογία της δυσλεξίας , δεν έχουν θεσπιστεί ενιαία κριτήρια διάγνωσης, αξιολόγησης και παρέμβασης τα οποία θα βοηθήσουν τους εκπαιδευτικούς και τους θεραπευτές στην αντιμετώπιση της, ενώ οι μέθοδοι αποκατάστασης εμφανίζονται ανεπαρκείς αφού δεν παρουσιάζονται προσαρμοσμένες στις ιδιαιτερότητες του κάθε παιδιού.

Το σημαντικό είναι ότι τα δυσλεκτικά παιδιά συχνά εμφανίζουν χαμηλές επιδόσεις στο εκπαιδευτικό περιβάλλον. Το γεγονός αυτό φορτίζει τα παιδιά με ένα ανεξέλεγκτο άγχος που με την σειρά του αυξάνει τις δυσκολίες των παιδιών στην συγκέντρωση, στην προσοχή και στη μνήμη. Επίσης τα παιδιά με δυσλεξία λόγω των δυσκολιών που αντιμετωπίζουν στο σχολικό περιβάλλον, πολλές φορές βιώνουν συναισθήματα ματαίωσης, απογοήτευσης, σύγχυσης , απόγνωσης και εγκλωβισμού. Είναι σημαντικό λοιπόν τα παιδιά αυτά να ενθαρρύνονται από τους μεγάλους οι οποίοι θα πρέπει να βρίσκουν τρόπους και τεχνικές για να βοηθήσουν τα παιδιά αυτά να ξεπερνούν τις όποιες δυσκολίες μπορεί να αντιμετωπίζουν.

Είναι φανερό ότι τα παιδιά με δυσλεξία διαθέτουν διαφορετικούς τρόπους αντίληψης και επεξεργασίας πληροφοριών και χρειάζονται διαφορετικό τρόπο διδασκαλίας. Είναι σημαντικό λοιπόν να κατανοήσουν οι εκπαιδευτικοί με σαφήνεια τι ακριβώς είναι η δυσλεξία, τι την προκαλεί και με ποιους τρόπους μπορούν να παρέμβουν. Η γνώση αυτή, θα τους βοηθήσει να αντιμετωπίσουν τους δυσλεκτικούς μαθητές με σωστό τρόπο, να κάνουν έγκαιρη παρέμβαση και να συμβάλουν στην δημιουργία μαθητών, οι οποίοι θα χαίρονται τη εκπαιδευτική διαδικασία και θα αποκτούν κίνητρο για την θέσπιση νέων εκπαιδευτικών στόχων.

[Κάντε Like στη σελίδα μας στο Facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα]