Σύνδρομο Guillain Barre (GBS-Guillain-Barre Syndrome)

Το GBS είναι μια περιφερική νευροπάθεια δηλαδή είναι μια νόσος που προσβάλλει τα περιφερικά νεύρα, τα νεύρα εκείνα που βρίσκονται εκτός του κρανίου και της σπονδυλικής στήλης. Πιο απλά, τα περιφερικά νεύρα έχουν ένα περίβλημα μια λιποειδή ουσία που λέγεται μυελίνη η οποία αποτελεί το μονωτικό των νεύρων, το «περιτύλιγμα» και βοηθά στη μετάβαση του νευρικού μηνύματος από το ένα νεύρο στο άλλο ή από το νεύρο στο μυ. Στο GBS έχουμε απομυελίνωση δηλαδή καταστρέφεται το μονωτικό των περιφερικών νεύρων. (Εικόνα)
Θεωρείται αυτοάνοσο νόσημα, δηλαδή το αμυντικό μας σύστημα βλέπει τα κύτταρα σαν ξένα, τους επιτίθεται και τα καταστρέφει. Τα ακριβή αίτια του συνδρόμου δεν είναι γνωστά ωστόσο έχει παρατηρηθεί ότι η νόσος εμφανίζεται μετά από ιογενής ή βακτηριακή λοίμωξη περίπου 10-15 μέρες πριν ο ασθενής ξεκινήσει να έχει συμπτώματα.
Τα επιδημιολογικά στοιχεία δείχνουν ότι το GBS μπορεί να το εμφανίσει οποιοσδήποτε ανεξαρτήτου φύλου, ηλικίας ή εθνικότητας. Επηρεάζει 1-2 άτομα ανά 100.000 πληθυσμό κάθε χρόνο.
Τα συμπτώματα του GBS περιλαμβάνουν μυϊκή αδυναμία που συνήθως ξεκινά από τα κάτω και άνω άκρα και μετά εξαπλώνεται στον κορμό. Επιπρόσθετα, παρατηρείται μούδιασμα, μυϊκές συσπάσεις, απώλεια αντανακλαστικών, έλλειψη συντονισμού των κινήσεων. Αν επηρεαστούν και οι αναπνευστικοί μύες τότε τα πράγματα γίνονται σοβαρότερα και ο ασθενής πρέπει να νοσηλευτεί σε μονάδα εντατικής θεραπείας για μηχανική υποστήριξη της αναπνοής.
Η διάγνωση της νόσου γίνεται καταρχήν από το ιστορικό, με νευρολογική εξέταση και οσφυονωτιαία παρακέντηση.
Η θεραπεία της νόσου περιλαμβάνει τη πλασμαφαίρεση, δηλαδή διαχωρίζονται τα κύτταρα του αίματος από το πλάσμα και επιστρέφει στον ασθενή το πλάσμα μόνο. Θεωρείται ότι τα κύτταρα περιέχουν τα αντισώματα που προκαλούν τη διαταραχή.
Μια 2η προσέγγιση είναι η θεραπεία με ανοσοσφαιρίνες δηλαδή χορηγούνται αντισώματα από δότες που μπλοκάρουν τα βλαβερά αντισώματα που ευθύνονται για τη νόσο.
Η ανάρρωση των ασθενών με GBS εξαρτάται από τη βαρύτητα της προσβολής. Υπάρχουν ασθενείς που αναρρώνουν σε λίγες μέρες και άλλοι που χρειάζονται 6-12 μήνες αποκατάστασης ίσως και παραπάνω.
Σοβαρή αναπηρία παραμένει περίπου 5-10% των ασθενών, η οποία αφορά κυρίως σοβαρή εκφύλιση του εγγύς κινητικού και αισθητικού άξονα, με αδυναμία αναγέννησής του. Παρά τις βελτιωμένες θεραπευτικές και υποστηρικτικές μεθόδους, η θνητότητα της διαταραχής αυτής παραμένει περίπου στο 2-3%.
Η φυσιοθεραπεία στο οξύ στάδιο περιλαμβάνει ενδυνάμωση των αναπνευστικών μυών και του διαφράγματος. Σε 2η φάση σκοπός είναι η διατήρηση του εύρους κίνησης των αρθρώσεων μέσω της παθητικής κινητοποίησης και η αλλαγή θέσεων ανά 2ωρο για αποφυγή κατακλίσεων. Παράλληλα στόχος είναι και η ενδυνάμωση των μυών που έχουν προσβληθεί. Σε πολλές περιπτώσεις χρησιμοποιείται η ηλεκτρικός μυϊκός ερεθισμός (NEMS) για πρόληψη αλλά και αποκατάσταση της μυϊκής ατροφίας. Όταν ο ασθενής αρχίσει να κινητοποιείται, τότε προστίθενται και ασκήσεις ισορροπίας, συντονισμού κινήσεων και ιδιοδεκτικότητας.

Ο Κος Σταμάτης ήταν ο πρώτος ασθενής που γνώρισα με GBS, ένας άνθρωπος που κινδύνεψε η ζωή του. Δουλέψαμε αρκετά στο ΚΑΤ και πλέον μετά από 10 χρόνια που ξαναμιλήσαμε έχει επανέλθει πλήρως, γεγονός που με συγκίνησε και με χαροποίησε πολύ. Μακάρι ο αγώνας για όλους τους ασθενείς με GBS να έχει αίσιο τέλος και μακάρι όλοι να πλαισιώνονται από επιστήμονες-ειδικούς με αγάπη προς τον άνθρωπο.