Μέσα αντιηλιακής προστασίας - Τι είναι και πως προστατεύουν
- Γράφει: Μ.Σηφάκη
Το δέρμα αποτελεί το μεγαλύτερο όργανο του ανθρώπινου σώματος με επιφάνεια που κυμαίνεται από 1,5-1,8 τετραγωνικά μέτρα. Γνωστό ως σύμβολο ομορφιάς δεν αποτελεί απλά μια διαχωριστική μεμβράνη αλλά επιτελεί λειτουργίες ζωτικής σημασίας για τον ανθρώπινο οργανισμό.
Λειτουργίες δέρματος
Τέτοιες είναι η επικοινωνία με το περιβάλλον μέσω των αισθητικών υποδοχέων, η διατήρηση της θερμοκρασίας του σώματος και η προστασία του δέρματος από τις εχθρικές επιδράσεις του περιβάλλοντος όπως οι τοξικές ουσίες, οι μικροοργανισμοί και κυρίως η υπεριώδης ακτινοβολία.
Είδη ακτινοβολίας
Η ακτινοβολία που φτάνει στην επιφάνεια της γης περιλαμβάνει μήκη κύματος από 290 -3000 nm. Χωρίζεται στις υπεριώδεις ακτίνες Α και Β, στο ορατό φως και στις υπέρυθρες.
Η υπεριώδεις ακτινοβολία Β (UVB) απορροφάται από την επιδερμίδα και μπορεί να προκαλέσει έγκαυμα, ενώ η Α (UVA) διαπερνά την επιδερμίδα και ευθύνεται για τη γήρανση του δέρματος.
Δερματικές βλάβες από τον ήλιο
Οι βλάβες από τον ήλιο διακρίνονται σε οξείες και χρόνιες. Οι οξείες εμφανίζονται σας κοκκινίλα στο δέρμα και είναι το γνωστό σε όλους μας έγκαυμα ενώ οι χρόνιες βλάβες είναι αυτές που δεν υπολογίζουμε αρχικά όπως η φωτογήρανση, η φωτοκαρκινογένεση και η ανοσοκαταστολή. Άλλωστε δεν είναι τυχαίο ότι συνεχώς αυξάνονται τα ποσοστά καρκίνου του δέρματος.
Ειδικές ομάδες πληθυσμού όπως παιδιά, ασθενείς με άτυπους σπίλους, νοσήματα του κολλαγόνου, ακτινικές υπερκερατώσεις, φωτοευαίσθητοι οργανισμοί και ασθενείς σε ανοσοκατασταλτική αγωγή έχουν ιδιαίτερες ανάγκες προστασίας.
Η εξωγενής προστασία από την ακτινοβολία περιλαμβάνει την αποφυγή έκθεσης στον ήλιο, καθώς και τη χρήση αντιηλιακών προϊόντων (κρέμες, γυαλιά, καπέλα) και αντιηλιακών ρούχων.
Τα αντιηλιακά είναι ουσίες που εμποδίζουν τη διείσδυση των υπεριωδών ακτίνων και αποτρέπουν ή ελαχιστοποιούν τις βλαπτικές συνέπειες των ακτίνων αυτών στο δέρμα. Ανάλογα με τη χημική τους δομή διακρίνονται σε χημικά ή οργανικά και σε φυσικά ή ανόργανα.
Τα φυσικά αντιηλιακά περιέχουν οξείδιο του ψευδαργύρου και διοξείδιο του τιτανίου και δημιουργούν ένα παχύ αντιαισθητικό λευκό στρώμα στο δέρμα. Προφυλάσσουν κυρίως από την Β ακτινοβολία και είναι ιδανικά για παιδιά και για ασθενείς με φωτοδερματοπάθειες.
Τα χημικά αντιηλιακά είναι άχρωμα και έχουν συχνά ωραίο άρωμα. Προστατεύουν και από τις δύο ακτινοβολίες Α και Β. Ο δείκτης προστασίας μας δείχνει πόσες φορές μεγαλύτερη προστασία μας προσφέρει το αντιηλιακό από ότι αν δεν φορούσαμε αντιηλιακό.
Αντιηλιακά ρούχα
Οι μελλοντικές στρατηγικές προστασίας εστιάζουν ιδιαίτερα στη χρήση των αντιηλιακών ρούχων. Αποτελούν ειδική κατηγορία ένδυσης και έχουν υποστεί ειδική κατεργασία ώστε να μπλοκάρουν τόσο την Α όσο και τη Β ακτινοβολία, παρέχοντας αποτελεσματική και μέγιστη προστασία στον καταναλωτή από τη βλαβερή επίδραση της UV.
Το 1998 επιστημονική ομάδα έδειξε ότι η προστασία που παρέχει ένα απλό ανοιχτόχρωμο μπλουζάκι αντιστοιχεί σε δείκτη προστασίας 10. Βασιζόμενοι σε εργαστηριακές μετρήσεις για τη διαπερατότητα της UV διακεκριμένοι επιστήμονες (οι Ravishankan and Diffey) κατέληξαν ότι η προστασία που προσφέρουν τα ρούχα εξαρτάται από το είδος της ίνας καθώς επίσης το χρώμα και την περιεκτικότητα σε υγρασία.
Η μέτρηση της προστασίας γίνεται σύμφωνα με το δείκτη UPF (Ultraviolet Protective Factor). O δείκτης αυτός εκφράζει το λόγο του ερυθήματος (κοκκινίλας) που εμφανίζεται χωρίς την προστασία των ρούχων με το ερύθημα που προκύπτει με τη χρήση των αντιηλιακών ρούχων.
Σύμφωνα με αυτό το δείκτη η προστασία διακρίνεται σε:
• καλή (UPF 15-24)
• πολύ καλή (UPF 25-39) και
• άριστη (UPF >40).
Τα κριτήρια ελέγχου των αντιηλιακών ρούχων έχουν οριστεί από το ίδρυμα καρκίνου του δέρματος (skin cancer foundation). Το ενεργό συστατικό με το οποίο έχουν υποστεί κατεργασία οι ίνες των αντιηλιακών ρούχων ονομάζεται TINOSORB FD. Το TINOSORB FD έχει αποδειχτεί ότι αποτελεί εξαιρετικό φίλτρο τόσο για την Α όσο και για τη Β ακτινοβολία.
Τα αντιηλιακά ρούχα μπορούν να αποτελέσουν μια σίγουρη και ουσιαστική λύση στην προστασία από τη βλαβερή ακτινοβολία σε συνδυασμό με ένα καλό αντιηλιακό, γυαλιά και καπέλο.
Καλό καλοκαίρι λοιπόν με λιγότερα εγκαύματα
- δέρμα
- υπεριώδης ακτινοβολία
- υπεριώδεις ακτινοβολία Β (UVB)
- υπεριώδεις ακτινοβολία A (UVA)
- γήρανση του δέρματος
- κοκκινίλα στο δέρμα
- φωτογήρανση
- φωτοκαρκινογένεση
- ανοσοκαταστολή
- ποσοστά καρκίνου του δέρματος
- παιδιά
- αποφυγή έκθεσης στον ήλιο
- χρήση αντιηλιακών
- φυσικά αντιηλιακά
- Αντιηλιακά ρούχα
- Μαρία Σηφάκη
Μ.Σηφάκη
Δερματολόγος –Αφροδισιολόγος
Επιστημονικός Συνεργάτης της Δερματολογικής Κλινικής ΠΑΓΝΗ
Περισσότερα